Voedingsvoordelen van 100% vruchtensap

Het effect van verwerking op het verhogen van de biobeschikbaarheid van fruitsapcomponenten

100% vruchtensap, vooral 100% sinaasappelsap, is een waardevolle bron van voedingsmiddelen en bioactieve stoffen zoals carotenoïden en flavanonen.

Carotenoïden en flavanonen zijn biobeschikbaar in 100% vruchtensap. Biobeschikbaarheid is de mate waarin voedingsmiddelen beschikbaar zijn voor opname en gebruik in het lichaam.

Verwerkt 100% vruchtensap heeft een biobeschikbaarheid van flavanonen die vergelijkbaar is met heel fruit, maar heeft een hogere biobeschikbaarheid van carotenoïden.

Verwerkt 100% vruchtensap is goed vergelijkbaar met vers geperst vruchtensap wat betreft opname en metabolisme van flavanonen. Dit suggereert dat het een gelijkwaardige voedingswaarde heeft voor bioactieve stoffen.

Verschillende studies hebben de potentiële gezondheidsimpact van bioactieve stoffen in 100% vruchtensap bevestigd. Er zijn echter nog geen Europese gezondheidsclaims goedgekeurd voor citrusflavanoïden.

Response after drinking

Juice consumption at 0 hours Plasma level of hesperetin in nmol/l Hours after juice consumption Packaged orange juice Fresh orange juice

A glass of packaged orange juice (POJ) contains around three times more hesperidin (a flavanone) than a glass of fresh orange juice (FOJ).
Consequently, around 2.8-fold more of hesperidin‘s main metabolite, hesperetin, reached the plasma when consuming POJ as compared to when consuming FOJ.

Silveira JQ et al. (2014) Pharmacokinetics of flavanone glycosides after ingestion of single doses of fresh-squeezed orange juice versus commercially processed orange juice in healthy humans. J Agric Food Chem 62: 12576-84.

Disclaimer: De informatie is uitsluitend gericht op gezondheidsprofessionals en aanverwant publiek en is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden. De informatie kan niet worden gezien als persoonlijk, professioneel of juridisch advies voor de gebruiker. Raadpleeg uw gezondheidsprofessional alvorens wijzigingen aan te brengen in uw voedingspatroon. We doen er alles aan om de informatie die in dit document is te verifiëren en betrouwbaar te houden. De informatie is niet bedoeld voor commerciële doeleinden.

Vruchtensap bevat heel wat mineralen, vitaminen en bioactieve bestanddelen zoals fytochemicaliën, die essentieel zijn voor een goede gezondheid. Volgens de richtlijnen voor een gezond en evenwichtig dieet is het belangrijk om veel fruit en groenten te eten, zodat we genoeg vitaminen en mineralen binnenkrijgen. Binnen dit model kan een matige consumptie van 100% vruchtensap echter ook een sterke bijdrage leveren aan de inname van kalium en enkele andere micronutriënten.  

Vitamine- en mineralenclaims 
Volgens Europese Verordening 1924/2009 moeten voedingsmiddelen en dranken per portie (100 g of 100 ml) respectievelijk minstens 15% of 7,5% van de nutritionele referentiewaarde bevatten om een voedingsclaim te mogen voeren. Dit betekent dat 100% sap van sinaasappel, pompelmoes, citroen, ananas en tomaat kan worden beschouwd als een 'bron' van vitamine C. Sinaasappel-, ananas- en tomatensap beantwoorden bovendien aan het criterium voor kalium, terwijl sinaasappelsap ook voldoet aan het criterium voor folium.  De voedingsstoffen in vruchtensap komen rechtstreeks uit de geperste hele vrucht. Een vergelijking van het micronutriëntengehalte aan vitamine A, folium, vitamine C, calcium, magnesium en kalium tussen vruchtensappen en de hele vrucht waaruit ze zijn geperst, leverde dan ook geen significante verschillen op. Soms ligt het natriumgehalte in 100% vruchtensap hoger, terwijl de hoeveelheid kalium, fosfor en magnesium dan weer lager kan liggen dan in het vruchtenextract.  

Voedingsvoordelen
Sommige bestanddelen van voedingsmiddelen, zoals fytaten en polyfenolen, remmen de darmabsorptie van niet-heemijzer af, terwijl andere – zoals vitamine C (ascorbinezuur) – juist een stimulerende werking kunnen hebben. De positieve rol van vitamine C is zelfs zo belangrijk dat de WGO de impact ervan op de biobeschikbaarheid van ijzer in aanmerking heeft genomen bij het opstellen van de voedingsnormen. De consumptie van 100% vruchtensap kan, in combinatie met voedingsmiddelen die rijk zijn aan niet-heemijzer, de absorptie van dit mineraal dus bevorderen.  Pro-vitaminecarotenoïden (zoals bètacaroteen) uit fruit en groenten vertegenwoordigen ongeveer 40% van de hoeveelheid vitamine A die dagelijks wordt geconsumeerd in westerse landen. Een studie met 8861 deelnemers, inclusief 2310 deelnemers die regelmatig vruchtensap dronken, toonde aan dat de dagelijkse inname van vitamine A 14% hoger lag bij de sapdrinkers dan bij de niet-sapdrinkers (respectievelijk 660 μg retinolequivalent/dag versus 580 μg retinolequivalent/dag).  Volgens een studie waarbij het carotenoïdengehalte in het bloed werd geanalyseerd, lag de alfa-caroteenconcentratie in het bloed bovendien hoger na de consumptie van vruchtensap dan na de consumptie van rauwe of gekookte hele groenten. Vruchtensap (maar evengoed groentesap) bevat doorgaans veel micronutriënten waarvan de biobeschikbaarheid in het sap groter is dan in de rauwe of gekookte vrucht of groente. Pro-vitaminecarotenoïden zijn daar een mooi voorbeeld van.  

Kalium en bloeddruk 
Net zoals groenten, volkorengranen en peulvruchten, zijn ook 100% vruchtensappen bijzonder rijk aan kalium. De gemiddelde dagelijkse inname van kalium bedraagt 2463 tot 3991 mg/dag bij Europese volwassenen. Uitgaande van een systemische literatuurreview raadt de WGO een kaliuminname van 3510 mg/dag aan om de bloeddruk onder controle te houden en het risico op hart- en vaatziekten (met name beroertes) te beperken. Een matige consumptie (ongeveer 150-200 ml/dag) van vruchtensap in het kader van een evenwichtig dieet kan consumenten helpen om de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid kalium te halen, en kan bijgevolg ook een normale bloeddruk ondersteunen.  

Energiedichtheid van vruchtensap  
Er gaan weleens stemmen op die beweren dat het energiegehalte van vruchtensap (afkomstig uit de fruitsuikers) de algemene kwaliteit van het eetpatroon kan beïnvloeden en dus ook de voedingswaarde kan afzwakken. Studies toonden echter aan dat de consumptie van vruchtensap ondanks zijn eerder lage energiedichtheid niet gepaard gaat met het afzwakken van essentiële nutriënten zoals vitamine A. Integendeel – vruchtensap kan zelfs helpen om de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid nutriënten te halen. 

Fytochemicaliën 
Heel wat 100% vruchtensap bevat fytobestanddelen, zoals carotenoïden (in het bijzonder luteïne, bètacaroteen en lycopeen) en polyfenolen. Bij citrusvruchten zitten de meeste fenolen en carotenoïden in de schil, wat betekent dat tijdens het industriële persproces meer fytobestanddelen in het sap terechtkomen. 


Conclusie 
Voedingsrichtlijnen raden doorgaans aan om vitaminen en mineralen bij voorkeur op te nemen uit fruit en groenten in het kader van een algemeen evenwichtig dieet. 100% vruchtensappen zitten boordevol micronutriënten en de consumptie ervan bevordert het volgen van de voedingsrichtlijnen voor vitaminen en mineralen. Twijfels rond de mogelijk negatieve impact van het natuurlijke suikergehalte op de kwaliteit van het dieet of de inname van energie zijn ongegrond. 100% vruchtensap kan worden beschouwd als een 'bron' van essentiële micronutriënten, en de biobeschikbaarheid van enkele nutritionele bestanddelen ligt hoger in het sap dan in de hele vrucht.  

Referenties

[1] Annex XIII of Regulation 1169/2011

[2] Serpen JY (2012)

Comparison of sugar content in bottled 100% fruit juice versus extracted juice of fresh fruit. Food Nutr Sci 3: 1509-1513

[3] EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (2015)

Scientific Opinion on Dietary Reference Values for iron. EFSA J 13:4254, 115 pp

[4] O’Neil CE et al. (2012)

100% Orange Juice consumption is associated with better diet quality, improved nutrient adequacy, decreased risk for obesity, and improved biomarkers of health in adults: National Health and Examination Survey, 2003 – 2006. Nutr J

[5] McEligot AJ et al. (1999)

Comparison of serum carotenoid responses between women consuming vegetable juice and women consuming raw or cooked vegetables. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 8: 227-231

[6] EFSA (2012)

Use of the EFSA Comprehensive European Food 1767 Consumption Database in Exposure Assessment. EFSA J 9(3): 2097, 34 pp

[7] World Health Organization (2012)

Effect of increased potassium intake on blood pressure, renal function, blood lipids and other potential adverse effects. WHO: Geneva, Switzerland

[8] EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies Scientific (2010)

No 1924/20061. EFSA J 8:1469, 17 pp 

[9] O’Connor L et al. (2013)

Dietary energy and its association with the nutritional quality of the diet of children and teenagers. J NutrSci 2: e10

[10] Gibson S et al. (2009)

Associations between added sugars and micronutrient intakes and status: further analysis of data from the National Diet and Nutrition Survey of Young People aged 4 to 18 years. Br J Nutr 101: 100–107

[11] Peleg H et al. (1991)

Distribution of bound and free phenolic acids in oranges (Citrus sinensis) and grapefruits (Citrus paradisi). J Sci Food Agric 57:417–426

[12] Gil-Izquierdo A et al. (2002)

Effect of processing techniques at industrial scale on orange juice antioxidant and beneficial health compounds. J Agric Food Chem 50: 5107–5114